بەداخەوە لەم سەردەمەدا زیاتر لەجاران موسوڵمانان دابەش بوون بۆ چەند گروپێك و تائیفەیەك و تۆمەت بەسەر یەكتردا دەبەخشنەوەو دوژمنانی خواو پێغەمبەرەكەی ( صلی الله علیە وسلم ) بەخۆیان خۆش دەكەن ! جا تۆمەتێك كە لەمڕۆدا یەكتری پێ تۆمەتبار دەكەن و بەهۆیەوە دوژمنان بەخۆیان خۆش دەكەن ، تۆمەتباركردنی یەكدی یە بە خەواریج و لە ئایین دەرچوون ! ئایا هەر بەڕاستی خەواریج هەن ...؟وەئەگەر هەن ، بەدیاریكردن كێن .... ؟ خەواریج ئەو كۆمەڵ و گروپە بووە لەسەر خەلیفەی چوارەم عەلی كوڕی ئەبو تاڵیب دەرچوون ، وە لە دواتریشدا چەند گروپێكی دیكەیان لێ جیابوویەوە . جا ئەوەی موافەقەتی خەواریج بكات لە ئینكاریكردنی تەحكیم و تەكفیری ئەهلی كەبائیر و گوفتار بەمانەوەیان بەهەمیشەیی لە دۆزەخدا و دەرچوون لەسەر پێشەواگەلی موسوڵمانی ستەمكار و ڕێگەدان بە ئیمامەتی گەوەرە لە غەیری قورەیشدا ، ئەوا لەوان ئەژمار ئەكرێت ، وەك ئەوەی ( ابن حزم ) ڕوونی كردووەتەوە ، وەئەمە دەقی وتەكەیەتی : (... ومن وافق الخوارج في انكار التحكيم ، وتكفير اصحاب الكبائر ، والقول بالخروج على ائمة الجور وان اصحاب الكبائر مخلدون في النار ، وان الامامة في غير قريش فهو خارجى ) ( الفصل 2 - 90 ) .
وە شێخول ئیسلامیش دەربارەی ئەسڵی وتەی خەواریج فەرموویەتی : (أصل قول الخوارج انهم يكفرون بالذنب ، ويعتقدون ذنبا ماليس بذنب ، ويرون اتباع الكتاب دون السنة التى تخالف ظاهر الكتاب وان كانت متواترة ويكفرون من خالفهم ويستحلون منه لارتداده عندهم مالا يستحلونه من الكافر الاصلى ، كما قال النبي صلى الله عليه وسلم فيهم : (( يقتلون أهل الاسلام ويدعون أهل الاوثان )) ، ولهذا كفروا عثمان و عليا و شيعتهما، وكفروا أهل صفين - الطائفتين - في نحو ذلك من المقالات الخبيثة) (مجموع الفتاوی) ( 3 - 355 ) .
واتە: ئەصلی وتەكەیان ئەوە بوو موسوڵمانانیان بە تاوان تەكفیر دەكرد و هەندێك شتیان بە تاوان دەزانی لە هەمان كاتدا تاوانیش نەبوو ، وە پەیڕەویكردنی قورئانیان بەواجب و پێویست دەزانی ، وە رەدی سوننەتیان دەكردەوە ئەوەی كە پێچەوانەی زاهیری قورئان بوو ئەگەر موتەواتیریش بوایە ، وە ئەوەشی موخالەفەی ئەوانی بكردبایە ، ئەوا تەكفیریان دەكرد و خوێن و ماڵیان حەڵاڵ دەكرد ئەوەی لەكافری ئەصڵی حەڵاڵیان نەدەكرد ، لەبەر هەڵگەڕانەوەی لە ئایین لەلایان ، وەك ئەوەی پێغەمبەر صلی الله علیە وسلم دەربارەیان فەرمویەتی : ئەهلی ئیسلام ئەكوژن و واز لە كافران و بێباوەڕان دەهێنن .
وە دیسان فەرمویەتی : (الخوارج ايضا باينوا جميع المذاهب فيمااختصوا به من: التكفير بالذنوب ، ومن تكفير علي رضي الله عنه ، ومن اسقاط طاعة الرسول فيما لم يخبر به عن الله ، وتجويز الظلم عليه في قسمه والجور في حكمه ، واسقاط السنة المتواترة التي تخالف ما يظن انه ظاهر القران، كقطع يد السارق من المنكب ، و أمثال ذلك ) ( منهاج السنة النبوية : 3 / 460 ) .
ئەوەی شێخول ئیسلام باسی كردووە لە تەكفیر بە تاوان و لە تەكفیری عەلی و لە ئیسقاتی گوێڕایەڵی پێغەمبەر صلی الله علیە وسلم لەوەدا هەواڵی داوە لە خواوە و رێپێدانی ستەم لە پێغەمبەرەوە لە دابەشكردن و ، جەور لە حوكم و بڕیاردانیدا و ئیسقاتی سوننەتی موتەواتیرە ئەوەی پێچەوانەی زاهیری قورئان بێت بە گومانی ئەوان ، وەك بڕینی دەستی دز لە شان و لە بنەوە ، وە هاو شێوەی ئەوە ، خەواریج لە هەموو ڕێبازەكان جیا ئەكاتەوە ، چوون ئەوە لە تایبەتمەندی ئەوان بوو.
وتەیان لە كوفردا :
گوفتار بە كافر بوونی ئەهلی كەبائیر دەكەن و ئەوەشی موخالەفەیان بكات لە بیدعەكەیاندا خوێن و ماڵی حەڵال دەكەن. شیخ الاسلام فەرمویەتی : (... والخوارج أول من كفر المسلمين، يكفرون بالذنوب، ويكفرون من خالفهم في بدعتهم ، ويستحلون دمه وماله )( مجموع الفتاوى) ( 19 / 151 ) ، ( 12 / 470 ) .
واتە خەواریج یەكەم گرووپ بوون موسڵمانانیان تەكفیر دەكرد ... هتد .
وە دیسان فەرمویەتی : ( الخوارج قد كفروا عثمان و عليا ، وجمهور المسلمين من الصحابة والتابعين ) ( مجموع الفتاوى ) ( 4 / 153 ) .
واتە : خەواریج تەكفیری عوسمان و عەلی و جمهوری موسڵمانانیان لە یاوەران و شوێنكەوتوانیان دەكرد. وە ئەویش و زانایانی دیكەی وەك ( الاشعری ) و ( البغدادی ) و ( الاسفرائینی ) و ( ابن حزم ) و (الملطی ) و ( الشهرستانی ) و ( الرازی ) و ( السكسكی ) و هی دیكە باسی ئەوەیان كردووە كە خەواریج ئەیانوت : هەركەسێك تاوانی گەورە ئەنجام بدات ، كافر ئەبێت، نەجدیەكانیان نەبێت ، ئەیانوت كوفری نیعمەتی كردووە .
وتەیان لە ئیماندا :
وە لە ( ئیمان ) یشدا دەڵێن : بێگومان ئیمان كۆی ئەوەیە خواو پێغەمبەرەكەی صلی الله علیە وسلم فەرمانیان پێكردووە ( ئەوەیان تەواوە ) ، جا كاتێك هەندێكی ڕۆشت ، ئەوا هەمووی ئەڕوات ، ئەوەی فەرمانپێكراوێك تەرك بكات ، یاخود قەدەغە كراوێك ئەنجام بدات لە ئیمان دەردەچێت و داخڵی كوفر دەبێت و بەهەتا هەتایی لە ئاگریشدا دەبێت . ( ئەوەیان موخالەفەی عەقیدەی ئەهلی سوننەیە ) .
وتەیان لە ( وەعید ) دا :
وە لە ( وەعید ) یشدا دەڵێن : ئەهلی كەبائیر لە ئاگردا سزا دەدرێن وەك سزادانی كافران ، وە بەهەتا هەتایی لە ئاگریشدا ئەمێننەوە ئەگەر لەسەر ئەوە بمرن بە بێ تەوبەكردن ، ئیللا نەجدیەكانیان نەبێت ، چون ئەوان ئەڵێن كوفری نیعمەتی كردوە وەك باسمان كرد .
وتەیان لە شەفاعەتدا :
وە لە شەفاعەتیشدا ئینكاری شەفاعەت دەكەن بۆ ئەهلی كەبائیر .
وتەیان لە سوننەتدا :
وەلە سوننەتیشدا : پەیڕەویكردنی سوننەت ڕەد دەكەنەوە ، ئەوەی وا دەزانن موخالەفەی زاهری قورئان بێ وەك ڕەجم و نیسابی دزی و كوشتنی مورتەد ، وە دەڵێن : لە قورئاندا رەجم وكوشتنی مورتەد نییە ، وەك ئەوەی ( ابن تیمیە ) لێیانەوە نەقڵی كردوە ( مجموع الفتاوی ) ( 13 / 48 ، 49 ) ، ( 20 / 166 ) .
خوێنەری بەڕێز ، هیچ سەیر نەبێت بەلاتەوە ئەگەر لە كوردستانیشدا خەڵكێك پەیدا بووبێت ئینكاری ڕەجم و كوشتنی هەڵگەڕاوە ( مرتد ) بكات و بڵێت : ڕەجم لە قورئاندا نییە ، هەروەها كوشتنی مورتەد لە قورئاندا نییە ، چوون پێشین و سەلەفی تالیحی هەیە لە خەواریج .
وتەیان لە سزای گۆڕدا :
ئەڵێن : سزای گۆڕ نیە و ئینكاری لێ دەكەن ، هەر وەك ئەوە ، ئینكاری لەژیانی بەرزەخیش دەكەن .
وتەیان لە ئیمامەتدا :
دانیان بە ئیمامەتی ئەبوبەكر و عومەر و عوسماندا دەنا پێش ئەو ڕووداوگەلەی رەخنەیان لێدەگرت ، وە دانیان بە ئیمامەتی ( عەلی )یشدا دەنا بەر لە ( تەحكیم ) . وە تەكفیری عوسمان و عەلی و ئەسحابول جەمەل و دوو حەكەمەكەیان دەكرد ، وە تەكفیری ئەوەشیان دەكرد دوو حەكەمەكەی بەڕاست دادەنا ، یاخود یەكێكیانی بەڕاست دادەنا ، یاخود رازی بوو بە تەحكیم . وە ئیمامەتیان لە قورەیش و هۆزەكانی دیكەشدا لە غەیری قورەیش بە دروست دەزانی .
وتەیان لە دەرچون لەسەر ئیمامەكانی موسڵمانان :
دەرچونیان لەسەر ( حاكم ) ی موسڵمانان بە دروست دەزانی كاتێك ستەم بكات ، یاخود فیسق و تاوان بكات .
وتەیان لە بینینی خوادا :
نەفی بینینی خوایان دەكرد بە چاو لە ئاخیرەتدا .
وتەیان لە كەلام و فەرمایشتی خوادا :
ئەڵێن : قورئان و فەرمایشتی خوا ( مەخلوق ) ە وەك ئەوەی ئیمامی ئەشعەری باسی كردوە .
وتەیان لە قەدەردا :
تێیاندا هەیە نەفی ئەكات و تێیاندا هەیە ئیسباتی ئەكات و تێیاندا هەیە تەفصیلی ئەدات .
ئەمە هەندێك لە بیرو باوەڕو وتەكانیان بوو بە كورتی و گوشراوی ، وە ئەگەر باسی مەقالاتی گروپەكانی خەوارج بكەین ، ئەوە شتی زۆر سەیرو سەمەرە دەبینیت . وە بۆ ئەوە بڕوانە : ( مقالات الاسلامیین ) ، و ( الملل والنحل )، و ( اعتقاد فرق المسلمین والمشركین ) ، و ( الفرق بین الفرق ) ، و ( التبصیر فی الدین ) ، و ( المواقف ) ، و ( التنبیه والرد ) ، و ( البرهان ) ، و ( الفصل ) ، و ( منهاج السنة النبویة) ، یاخود ( الموسوعة المفصلة ) .
خوێنەری بەڕێز ، ئەگەر ویستت حوكم بدەیت بەسەر گروپێك یاخود كۆمەڵێكدا ، ئەوا بیروباوەرو وتەكانی لەگەڵ بیروباوەرو وتەكانی خەواریج بەراورد بكە ، جا ئەگەر موافیق بوون ئەوا مەحكومی بكە بە خەواریج ، وە ئەگەر موافیق نەبوون ، ئەوا لە خوا بترسە ... جا لە دوای ئەوە گوێ بۆ قسەی هیچ عیمامەبەسەرو خاوەن شەهادە و بڕوانامەیەك هەڵمەخەو بەناووناوبانگ و عیمامە و جل و بەرگی مەلایەتی و شەهادە و بڕوانامەی هیچ كەسێك فریو مەخۆ و خۆشت بە پرسیار كردن لێیان خەریك مەكە . وەبزانە ئەگەر گروپێك یاخود كۆمەڵێك فەرمودەو سوننەتی پێغەمبەری خوای ( صلی الله علیە وسلم ) رەد دەكردەوەو خاوەنی ئەو بیرو باوەرو وتە گەلە بوو ، وە لەگەڵ ئەوەشدا عوسمان و عەلی و جمهوری یاوەرانی تەكفیر دەكرد و كاری بە كافرانەوە نەبوو ، ئەوانیش كارییان بەوەوە نەبوو چیدەكات بیكات و .... هەتا دوایی ، ئەوە خەواریجین.
خوێنەری بەڕێز ، ئەوەی باسمان كرد قسەی زاناگەلێك و پێشەواگەلێكە لە زانایان و پێشەوایانی موسڵمانان كە بۆ خوا صوڵحاو بوون و پارە و پوڵ و هەڕەشە و گوڕەشە و ترس و لەرز و فشار و لە دەستدانی پۆست و ناو و ناوبانگ و هیچ شتێك كاری تێیان نەكردووە و بە ئارەزووی پاشاو دەسەڵاتدارانی ڕۆژگار فەتوایان نەداوە و ئایینیان لە بەرژەوەندی هیچ پاشاو دەسەڵاتدارێكدا بەكار نەهێناوە .
ئارام علي 
دواى بەشدارى کردنى لە کۆنگرەى ئاسایش لەشارى میونیشنى ئەڵمانیا و بەشدارى کردنى لە هاوپەیمانێتى جیهانیدا, مەسعود بارزانى ڕۆژى 13/2/2016 لەگەڵ برێت ماکگۆرکى نوێنەرى ئۆباما کۆبوویەوەو دیارىیەکى پێشکەش کرد..
مزگەوتی ئەقصای پیرۆز 15 دەرگای هەیە 10 دانەیان كراوەیەو 5 دانەكەی تر داخراون, دەرگا كراوەكان بریتین لە: 
لە ڕۆژهەڵاتەوە بەرو ڕۆژئاوا..عەمرو خالید ئاراستەكەی گۆڕی..سەرەتا لە بانگخوازێكی پەروەردە بە فیكری ئیخوانەوە كە جێگای شانازی زۆربەی ئەندامانی ئیخوان بوو لە جیهانداو ووتارو نوسراوەكانیان دەگێڕاو تەرجەمەیان دەكرد..تا لە كۆتاییدا لە پەنای نیزامەكەی حاكمی میصر سیسی گیرسایەوە..!
وێنەی ئافرەتە شیعەكانی شارۆچكەی (بنت جبیل) كە بە هەلهەلە لێدانەوە پێشوازی لە سەربازە جولەكەكان دەكەن و گەڵاى دارى (الأرز) هەڵدەدەن بەسەریاندا وەك خۆشحاڵی دەربڕین بە كوشتاری فەلەستینییەكان بە دەستی ئەو سەربازە جولەكانە لە ساڵی 1982.
هێزە ئاسمانییەكانی سعودیە لە میانەیی دەوڵەتە هاوپەیمانییەكان دژ بە دەوڵەتی ئیسلامی و لە ماوەی ساڵو نیوی ڕابووردوودا 189 هێرشی ئاسمانی ئەنجامداوە جگە لە هاوكاری كردنی هاوپەیمانان كە خۆیان لە 62 دەوڵەتدا دەبیننەوە بە ئاڵوگۆڕ كردنی زانیاری هەواڵگری...
بەداخەوە لەم سەردەمەدا زیاتر لەجاران موسوڵمانان دابەش بوون بۆ چەند گروپێك و تائیفەیەك و تۆمەت بەسەر یەكتردا دەبەخشنەوەو دوژمنانی خواو پێغەمبەرەكەی ( صلی الله علیە وسلم ) بەخۆیان خۆش دەكەن ! جا تۆمەتێك كە لەمڕۆدا یەكتری پێ تۆمەتبار دەكەن و بەهۆیەوە دوژمنان بەخۆیان خۆش دەكەن ، تۆمەتباركردنی یەكدی یە بە خەواریج و لە ئایین دەرچوون ! ئایا هەر بەڕاستی خەواریج هەن ...؟
لە ژمارە(126)ى 10/2/2016 بە مانشێرتێکى گەورە ئەم ناونیشانە نوسراوە: (ئیسرائیلبەچەک پارێزگارى لە دەوڵەتى کوردستان دەکات) 
لە شارى جوان لە سلێمانى بە ئامادەبوونى کونسوڵى ئێران ئاهەنگێک بۆ ساڵیادى شۆڕشى بەناو ئیسلامى سەبەئى ئێرا ڕێکخرا..
پاشاى بەحرەین حمد بن عيسى آل خليفة شمشێرێک پێشکەش دەکات بە پۆتینى خوێنمژ سەرۆکى ڕوسیا کە فڕۆکەکانى ڕۆژانە منداڵ و ژن پیرى بێ تاوانى سوریا دەکوژن... وە لە کاتى پێشکەش کردنى شمشێرەکەدا ووتى ئەو شمشێرە دیمەشقییەو ناویشى برد بە شمشێرى سەرکەوتن (النصر)وەک ئاماژەیەک بە ئاواتخواستنى سەرکەوتنى سوپاى ڕوسیا..!!!
سەرکردە عەلمانییەکان نۆکەرو ئاڵقە لەگوێى جولەکەو زلهێزە داگیرکەرو خوێنمژەکانن..جێبەجێکارى پیلان و بەرنامەکانى ئەوانن لەناو خاکى موسڵماناندا...داگیرکەرى سەرو ماڵ و سامان و دزى داهات و دین و ڕەوشتییانن...
بەم هەواڵانە سەرجەم گیانت دادەهێزرێت و موچڕكە بە پشتدا دێت...!! خوایە ئەم مولحیدانە چییان لەم وڵاتە كرد و چی دەبینین و چی دەبیستین..!!
ڕۆژی سێشەممە 2/2/2016 كۆمەڵێكی زۆر لە مەلاكان لەگەڵ نێچیروان بارزانی و قوباد تاڵەبانی كۆبوونەوە...مەلاكان لە هەموو جۆرێكیان تیا بوو: 
ڕۆژی چوارشەممە 3/2/2016 باراك ئۆباما سەرۆكی ئەمەریكا ووتارێكی لەناو مزگەوتێكی ئەمەریكادا پێشكەش كرد!!!
لەوانەیە زۆر جار ئەو پرسیارە لە بە مێشكماندا بێت: كە ئاخۆ تاكەی خەڵك بێ دەنگن لە م حكومەتە بێ دین و گەندەڵە؟..تاكەی ئەم وەزعە قبوڵ ئەكەن و بۆچی هەڵوێستێكی ئاشكراو دیاریان لێ نابینین؟..
خالید رەنجدەرى براى مامۆستا کرێکار لە پۆستێکیدا بە پێچەوانەى هەڵوێستە توندەکانى مامۆستا کرێکارى براى کە مەسعود بارزانى بە فیرعەونە بچوک ناودەبات ئەم بە (جەناب) و (سەرکردەى هەرێم) و (خاکى) و (خاوەنى گفت) وەسفى دەکات و چەندان ووشەى ترى پیاهەڵدانى بۆ دەنوسێت و ناششیشارێتەوە کە لەوانەیە خەڵکى بەوە لەم نوسینەى تێ بگەن کە هانا بۆ سەرۆک دەبات.. 
