چەند نمونەیەک لە پەشیمانى زانایانى عیلمی کەلام و فەلسەفە لەو زانستانە و نمونەکانیان

بسم الله الرحمن الرحیم
١_ئیمامی غەزالی دوای ئەوەی دەچێت بۆ حیجاز و لەوێ ئەهلی حدیث دەبینێت بۆی دەردەکەوێت کە فەلسەفە دژی ڕێباز پیرۆزی ئەهلی سوننە و جەماعەیە . لەپاشئەوە کتێبی {تهافت الفلاسفة} دەنوسێت . دوابەدوای ئەو{ابن رشد} دێت و {تهافت التهافت} دەنوسێت و دەڵێ غەزالی نەی پێکاوە و لەفەلسەفە نەگەشتووە

٢- ئیمامی جوەینی بەقوتابیەکانی دەڵێت خۆتان خەریك مەکەن بە عیلمی فەلسەفەوە ، چوونکە ئەگەر بزانن کەلام و فەلسەفە ئێمەی خستە چ چاڵێکەوە وەچۆن تەمەنی فەوتاندنین ئەوە توخنی نەدەکەوتن ،وەلەسەرەمەرگیشدا دەڵێ خوایە لەسەر عەقیدەی دایکم بممرێنە .

٣- ئیمام ئەبی حەسەنی ئەشعەری لەکتێبی {الابانة فی اصول الدیانة} دەفەرموێ ٤٠چل ساڵ معتزلة لەپاشی ئەوە چوومە سەر مینبەر و وتم خەڵکینە چۆن ئەم پۆشاکانە لەبەرم دادەماڵم ئاوا بەرگی معتزلة بوونم لەخۆم کردەوە و وازم لەو ڕێبازە هێنا . *

شێخ ئیبن تەیمیە دەفەرموێ :{ کەسی عاقڵ پێویستی بە عیلمی کەلام و مەنطقنیە ووەدەفەرموێ عیلمی کەلام کۆمەڵێك یاساو دەستووری فاسدو بێ کەڵکە لەلایەن ناودارانی ئەم بابەتەوە ڕەواجی پێدراوە } مجموع الفتاوی ج٥/لا١٤٤

وەهەر بۆیە ئیمامی شافیعی دەفەرموێ: هەرکەسێک وازی لە زانستی قورئان و سونەتو فیقهـ و .. . . هتد زانستەکانی ئەم دینە هێنا و شوێنی عیلمی کلام کەوت بیگێڕن بەناو شاردا بەسواری گوێ درێژێك و بەهەر کوێدا ڕۆشت باخەڵکی بەنەعل لێــی بدەن . *

وەبزانن قاعیدەیەکی زۆر جوانمان هەیە بۆ ئەو زانستانە دەفەرموێ :{العمل به جهل و الجهل به علم} وە دیسان شیخی ئیسلام ئیبنو تەیمیە دەفەرموێ کەدەڵێــی :{ المتکلمین} واتە :{ الملاحدة} چوونکە وتەکانیان بەرهەمی عەقڵە.. *وەابو یوسف دەفەرموێ :{ من طلب الدین بالکلام فقد تزندق}.

٤- عبدالحمید خسرو شا کە قوتابی فخردینی رازییە ڕۆژێکیان کەسێك لێــی دەپرسێ عەقیدەت چۆنە؟ لەوەڵامدا دەڵێ : چۆنە . . چۆنە. . چۆن ... پاشان وتی والله هەموو ژیانملەفەلسەفەدا ڕۆشت ئێستا نازانم فریای چی بکەوم. *

وە دەبینین ئەهلی عەقڵ مەسائیلە غەیبیەکان و شتە نادیارەکان بەعەقڵ لێكدەدەنەوە و دەیان شێوێنن ،ملائکە بەعەقڵ لێك دەدەنەوە و کاتێك جبریل (علیهالسلام) دێت بۆلای پێغەمبەری خوا _صل الله علیه وسلم_ پێـی دەڵێن عەقڵێکیفەعال .!!!!!!

سبحان الله وەشەیطان لای ئەوان بەشەهوەت و غەریزە نەفسیەکان لەقەڵەم دەدەن . وەهەروەها لەزانستی اصول دا باسی ئەهلی عەقڵمان زۆرە لەمەسەلەی پاداشت و سزا کەدەڵێن ئەگەر پێغەمبەرانیش _علیهم السلام_ نەهاتنایە ئەوە مرۆڤ لەو دونیا پاداشت و سزایان هەر دەبێت .کە ئەوەش پێچەوانەی قورئانە :{ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبْعَثَ رَسُولًا} سورة الإسراء (15) .

وە ئیمامی ئەحمەد ڕەحمەتی خوای لێبێت لەهەر جێــیەکدا ئەهلی کەلامدانیشتنایە ئەوە گوێـی دەگرت و ئەو شوێنەی بەجێ دەهێشت. وەئیمامی عەلی _رضی الله عنه_ دەفەرموێ ئەگەر دین بەعەقڵ بوایە دەبوو لەکاتی مەسحی خوفدا مەسحی ژێر خوفەکانمان بکردایە نەك سەرەوەی خوفەکان چوونکە ژێری زیاتر پیس دەبن .!! *

جابزانن معتزلة بەهۆی زیادە ڕۆیــیانەوە دەگەنە ئەوەی کەدەڵێن: ئەگەرعەقڵ هەر شتێکی بەلاوە باشبوو ، ئەوە واجبە لەسەر خوای گەورە بەپێــی عەقڵسزاو پاداشتیان بداتەوە ،نعوذبالله . هەربۆیە شیعاری معتزلة ئەوەیە کەدەڵێن: العقل سلطان والنقل سلطان اذا تعارض قدم العل. واتە عەقڵ و نەقڵ هەردووك بەڵگەن کاتێك پێچەوانەی کەوتە نێوانیان ئەوە عەقڵ پێش دەخرێت بەسەر نەقڵدا .!! خوای گەورە پەنامان بدات . ئیمامی طەحاوی ڕەحمەتی خوای لێبێت ، دەفەرموێ : کەلام و مەنطق و فەلسەفە و ئەو جۆرە عیلمانە وەك حوشترێکی لەڕی ضعیف وایە لەسەر شاخێکی زۆر بەرز و سەخت بێت !! هەوڵی بۆ بدەی دەگەی پێــی سێر دەکەی هیچ گۆشتی پێوە نیە ،! واتە گەشتی بەهیچ و ئەگەر بێت و نەشڕۆی بۆی هەر هەمان شتە و نەگەشت و ی بەهیچ !! واتە خوێندن و نەخوێندنی یەک شتە .! عقیدة الطحاویة ج١،لا٣٣٠

ئا/ڕێبازعبدالله

یەکەم تۆمارى دەنگ و ڕەنگى شێخ أحمد الأسير بڵاوکرایەوە:

دواى شەڕە قورسەکەى عبراى شارى صیداى لوبنان شێخ أحمد الأسير بۆ یەکەم جار لە تۆمارێکى ڤیدیۆیىدا دەرکەوت کە لە ڕێگاى لاپەڕەى خۆى لە تویتەر بڵاوى کردەوەو باس لەوە دەکات کە سوپاى لوبنانى بڕیارى کوشتنى دەرکردووە.

وە دەڵێت: هیچ ڕێگایەکى تر لە بەردەمماندا نىیە جگە لە ڕاپەڕین و هەوڵدان بۆ گۆڕان, دواتر ڕوو دەکاتە هەر کەسێکى ئازاد و خاوەن شەرەف کە لە ناو سوپادا ماوەتەوە بە تایبەت سوننە مەزهەبەکان کە هەستن بە گۆڕانکارى و لابردنى ستەم لەسەر موسڵملانانى سوننە مەزهەب لە لوبناندا

وە زۆر بە ڕوونى باس لە دەست بەسەراگرتنى هەموو جومگەکانى سوپا دەکات لە لایەن ویلایەتى فەقیه لە ڕێگاى حزب الله ناسراو بە (حالش) و بزوتنەوەى (حرکة الامل)

لە کۆتایىدا ڕوو دەکاتە حزب الله و بە (حالش) ناوى دەبات و زۆر بە توندى وەک عادەتى خۆى هێرش دەکاتە سەرى و دەڵێت: ئێوە لەگەڵ شەیتانى گەورە ڕێک کەوتوون تا چاوى خەڵک بگرن لەو قەسابخانەیەى دژ بە براکانمان لە سوریا دانراوە, وەزیر محمد دەکوژن تا تەیارى مستقبل ملکەچ بێت بۆتان, لەگەڵ سعودییەدا نزیک دەکەونەوە لەیەک و لەو لاشەوە لوبنانىیەکان دەترسێنن, ئێمەش هەرگیز چۆک دانادەین بۆتان و تەسلیم نابین, منیش تەواو دڵنیام کە ناتوانین هەرگیز لەگەڵتان بژین مەگەر ئەو کاتەى مێشکتان بتەقێنرێت..وە هەوڵى ئەوەش ئەدەین بە هەموو توانایەکمانەوەو دواتر بیر لە پێکەوەژیان دەکەین لەگەڵتان..

تۆمارەکە ببینە:

فەرموودە: کافران دێنە سەر خێروبێرى وڵاتى موسڵمانان....

عن رجل من بني سليم عن جده: أنه أتى النبي (صلى الله عليه وسلم) بفضة فقال: هذه من معدن لنا، فقال النبي صلى الله عليه وسلم): (ستكون معادن يحضرها شرار الناس). أخرجه أحمد ( 5 / 430 ) وصححه الألباني سلسلة الأحاديث الصحيحة برقم(1885).

واتە: پارچەیەک زیو ى هێنا بۆ پێغەمبەرى خوا(صلى الله عليه وسلم) و فەرموى: ئەى پێغەمبەرى خوا ئەمە لە کانزاى خۆمانە, پێغەمبەرى خواش(صلى الله عليه وسلم) فەرموى: لە کۆتایى زەماندا چەندان کانزا دەردەکەون کە خراپترین و بەدتردین خەڵکى دێن بۆى و لەسەرى ئامادە دەبن.

( المعادن ) لە (النهایە)دا ئاوا پێناسە کراوە: بریتىیە لەو جێگایانەى گەوهەرەکانى زەوى لێ دەردەهێنرێت وەک ئاڵتون و زیو و مس و شتى تر و (مفرد)ەکەى بریتىیە لە (معدن).

بەو پێیە بێت ئەمڕۆ گەورەترین کانزاى زەوى بریتىیە لە ئاڵتونى ڕەش کە (پترول) و نەوتە, ئەبینین سەراپاى جەنگ و کاولکارىیەکان کە رۆژئاوا سەرپەرشتى دەکات لەبەر خاترى دزینى ئەو کانزایەیە.

شێخى ئەلبانى(ڕەحمەتى خواى لێ بێت) دواى هێنانى ئەم فەرمودەیە دەفەرموێت: (قلت: و مما لا شك فيه أن شرار الناس إنما هم الكفار ، فهو يشير إلى ما ابتلي به المسلمون اليوم من جلبهم للأوربيين و الأمريكان إلى بلادهم العربية لاستخراج معادنها و خيراتها . و الله المستعان).

واتە: منیش دەڵێم گومانى تێدا نىیە مەبەست بە (شرار الخلق) لە فەرمودەکەدا بریتىیە لە کافرو بێ بڕوایان, لەمەشدا ئاماژە دەدات بەو موسیبەتەى ئەمڕۆ موسڵمانان توشى هاتوون بەوەى رؤژئاوایى و ئەملایکىیەکانیان هێناوە بۆ وڵاتە عەرەبىیەکان بە مەبەستى دەرهێنانى کانزاو خێروبێرەکانى..والله المستعان.

 وێنەیەکى یادگارى سەربازێکى ئەمریکى..کە لە ناو هەندێک نمونەى چەکى کۆمەڵکوژى عێراقیدا دانیشتووە کە ئەمریکا ویستى لەناوى ببات...!!!

 

هەواڵى شەهید بوونى شێخ ئەحمەد ئەسیر ڕاستە یان هەڵبەستراو؟

پەیجى (تجمع أحرار حلب الشهباء) هەواڵێکى بڵاوکردۆتەوە دەربارەى شەهید بوونى شێخ ئەحمەد الأسیر لە کاتى چونە ژوورەوەى سوپاى خوێنمژى سورى و میلیشیاکانى حزبى شەیتان بۆ ناو شارى یەبرود...

وە وێنەیەکیان بڵاو کردۆتەوە گوایە ئەمە وێنەى شێخە دواى کوژرانى..

بەڵام شارەزایان ئەم هەواڵە بە هەڵبەستراو دەزانن و پێیان وایە ئەوە وێنەى شێخ ئەحمەد ئەسیر نىیە چونکە:

1- ئەو کەسەى لە وێنەکەدا دەردەکەوێت ڕیشى پڕترە لە ڕیشى شێخ.

2- وە مووە سپىیەکانى زۆر زیاترە لە موى سپى سەرو ڕیشى شێخ.

3- پێشە سەرى شێخ ئەحمەد ئەسیر ئیسڵاحەو مووى پێوە نییە وەک ئەوەى لەو وێنەیەدا مویەکى زۆر بەدى دەکرێت.

 

پێشتر چەندان جارى تر هەواڵى هەڵبەستراوى کوژرانى شێخ ئەحمەد ئەسیر لە لایەن نەیارانىیەوە دروستکراوەو بڵاوکراوەتەوە چونکە شێخ هەر لە سەرەتاى شۆڕشى سوریاوە پشتیوانى و پشتگیرى ئاشکراى بۆ جیهادو موجاهیدان دەربڕى.

شایەنى باسە مەحکەمەى لوبنانى حوکمى ئیعدامى بۆ شێخ ئەحمەد ئەسیرو گۆرانى بێژى تەوبەکار فضل شاکر دەرکردبوو, لەوە کاتەوە ئەو دووانە خۆیان حەشارداوەو دیار نیین.

شێخ ئەحمەد ئەسیر ناسراوە بە ووتارە ئاگرینە پڕ لە حەماسەتەکانى کە زۆر بە ئاشکرا بۆگەنى شیعەو حیزبى شەیتانى لوبنانى هەڵدەماڵى و ووتارەکانى لە مزگەوتى بیلالى کوڕى ڕەبباح دەخوێندەوە.

سەرچاوە: مفکرە الاسلام

نەورۆز لە ووتەى زانایاندا.....

ئەمە بابەتێکى کورتى شەرعییە لەسەر ووتەى زانایان دەربارەى جەژنى نەورۆز و ئەوەى کە لەسەر شانى ئێمەى موسڵمانە چىیە دەربارەى ئەو ڕۆژەىو پێویستە چۆن مامەڵەى لەگەڵ بکەین و ئەو شتانە چییە کە پێویستە خۆمانى لێ بپارێزین تا بە بەشدارى کردن لەو جەژنەى ئاگرپەرستاندا حیساب نەکرێین:
کرتە لە وێنەکان بدە بۆ بینینیان بە شێوەى ئاسایى و داگرتنیان:

هەشت جۆر لە ئافرەتان دوورخراوەن لە ڕەحم و بەزەیى خواى گەورە:

1- ئەو ئافرەتانەى خاڵ دەکوتن یان بۆیان دەکوترێت:

پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) دەفەرموێت: (لعن الله الواشمات و المستوشمات). أخرجه الشيخان و أصحاب السنن و غيرهم من حديث ابن مسعود رضي الله عنه أنظر السلسلة الصحیحة برقم(2792).

واتە: نەفرەتى خواى گەورە لەو ئافرەتانەى خاڵ دەکوتن و ئەوانەشى بۆیان دەکوتن.

جا ئیتر خاڵ کوتینەکە وەك شێوەى جاران بە دەرزى بێت و دواتر (كل)ى تێ بكرێت یان بة ئامێر ئەنجام بدرێت لە وێنەى لەم ڕۆژگارەدا پێى دەڵێن (تاتۆ).

2-ئەو ئافرەتانەى برۆ هەڵدەگرن یان بۆیان هەڵدەگیرێت:

 پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) دەفەرموێت: (....و النامصات و المتنمصات...). صحيح الجامع(5104).

واتە: ...وە نەفرەتى خوا لەو ئافرەتانەى برۆى خەڵکى هەڵدەگرن و تەنک و باریکى دەکەنەوەو ئەوانەشى لەسەر داواى خۆیان بۆیان دەکرێت.

3- ئەو ئافرەتانەىددانیان شاش دەکەن:

پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) دەفەرموێت: (...و المتفلجات للحسن المغيرات خلق الله) صحيح الجامع(5104).

واتە: وە نەفرەتى خوا لەو ئافرەتانەى بەینى ددانەکانیان شاش دەکەن (بۆ جوانى) و دروستکراوى خواى گەورە دەگۆڕن.

4- ئەو ئافرەتانەى قژى باڕۆکە دەلکێنن بە قژیانەوە:

پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) دەفەرموێت: (لعن الله الواصلة والمستوصلة) .أخرجه النسائي وصححه الألباني أنظر صحيح غاية المرام ( 98 ) وصحيح الجامع الصغير ( 5105 ).

واتە: نەفرەتى خواى گەورە لەو کەسانەى قژى تر دێنن و دەیلکێنن بە قژى خەڵکەوەو ئەوانەشى ئەو کارەیان بۆ دەکرێت لەسەر داواى خۆیان.

لە وێنەى ئەمرۆ پێى دەوترێت قژى صەناعى یان باڕۆکە.

5- ئەو ئافرەتەى مێردەکەى لێى ڕەنجاوە:

پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) دەفەرموێت: (إذا دعا الرجل امرأته إلى فراشه فأبت فبات غضبان عليها لعنتها الملائكة حتى تصبح). أخرجه أحمد وأبوداود عن أبي هريرة . وصححه الألباني انظر صحیح الجامع برقم(532).

واتە: ئەگەر ئافرەتێک پیاوەکەى بانگى بکات بۆ سەرجێى کارى شەرعى و ئەویش وەڵامى نەداتەوەو ئەو شەوەپیاوەکەى لێى توڕەو ڕەنجاو بێت, ئەوا مەلائیکەتەکان بە بەردەوامى نەفرەتى لێ دەکەن هەتا ڕۆژى لێ دەبێتەوە.

6-  ئەو ئافرەتانەى خۆیان دەچوێنن بە پیاوان:

پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) دەفەرموێت: (لعن الله المتشبهات من النساء بالرجال و المتشبهين من الرجال بالنساء). أخرجه أحمد و ابوداود والترمذي عن ابن عباس وصححه الألباني انظر صحیح الجامع برقم(5100).

واتە: نەفرەتى خوا لەو ئافرەتانەى خۆیان دەچوێنن بە پیاوان و ئەو پیاوانەى خۆیان دەچوێنن بە ئافرەتان.

جا ئیتر لە پۆشاک و قسە کردن و ڕۆیشتن و هەر تایبەتمەندىیەکدا بێت.
7- ئەو ئافرەتانەى زۆر سەردانى گۆڕستان دەکەن:

عن أبي هريرة: (أن رسول الله(صلى الله عليه وسلم) لعن زوارات القبور) . رواه أحمد والترمذي وابن ماجه وصححه الالبانی فی مشكاة المصابيح (1/ 398) برقم(1770).

واتە: پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) نەفرەتى کردووە لەو ئافرەتانەى زۆر سەردانى گۆڕستان دەکەن.

هەندێک لە زانایان پێیان وایە ئەم نەهىیە پێش ئەوە بووە کە دواتر پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) ڕێگەى داوە سەردانى گۆڕستان بکرێت, هەندێکى تر فەرمویانە: هۆکارى ئەوەى پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) نەهى کردووە لەوەى ئافرەتان سەردانى گۆڕستان بکەن لەبەر ئەوەى کەم صەبرن و زۆر ناڕەحەتى دەردەبڕن. والله أعلم.

8-  ئەو ئافرەتانەى پۆشتەى ڕوتن:

پێغەمبەرى خوا(صلى الله علیه وسلم) دەفەرموێت: (سيكون في آخر أمتي رجال يركبون على سروج كأشباه الرحال ينزلون على أبواب المساجد نساؤهم كاسيات عاريات على رؤوسهن كأسنمة البخت العجاف العنوهن فإنهن ملعونات لو كانت وراءكم أمة من الأمم لخدمهن نساؤكم كما خدمكم نساء الأمم قبلكم). صححه الالبانی فی السلسلة الصحيحة برقم(2683).

واتە: لە كۆتایی ئومەتەكەم دا پیاوانێك پەیدا دەبن كە سواری كۆپانێكی بەرز دەبن كە لەكۆپانی حوشتر دەچێ‌, لە بەردەم دەرگای مزگەوتەكاندا دادەبەزن. ژنەكانیان پۆشتەی ڕووتن, لە سەر سەریان وەكو سەری حوشتر وایە, نەفرینیان لێ‌ بكەن چونكە نەفرەت لێ‌ كراون. ئەگەر لە دوایی ئێوە ئومەتێك لە ئومەتەكان ببوایە ئەوا ژنەكانتان خزمەتی ژنەكانیانی ئەكردن هەروەك چۆن ژنانی ئومەتانی پێش خۆتان خزمەتتان دەكەن

وە ماناى (پۆشتەى ڕووتن) بە واتاى: پۆشاك لەبەر دەكەن بەڵام زۆر تەنك و نەرمەو دایان ناپۆشێ‌ وەك زۆربەی كراسی ژنانی ئەم سەردەمە, یان پۆشتەن بەڵام پۆشاكەكانیان تەسكەو لاشەی دیارە لێوەی, یان هەندێ‌ لە لاشەی دەردەخات وەكو سترێج و پانتۆڵ.

جا خوشکى خۆم:

کەسێک نەفرەتى لێ کرا بێت واتە لە بەزەیى خواى گەورە بە دوور خراوەتەوە, قوڕ بەسەر ئەو کەسەیە لە ڕەحمى خوا دوور خرابێتەوە ئاخۆ لە کوێى تر بە تەماى بەزەیىیە...

خواى گەورە بمانپارێزێت لە توڕەیى خۆى...

داخ لەوەدایە قسەش بە عەرەب دەڵێن.....!!

كافر و ملحید و عه‌لمانیه‌كان سه‌رى ئیمه‌یان كاس كرد........ئیوه‌ عه‌ربچیه‌تى ده‌كه‌ن
ئاینى ئیسلام دینى عه‌ره‌بەکانه‌ ...چ حه‌قتان به‌ مصر و سوریاو لیبیابه‌....قورئان به‌ عه‌ره‌بى دابه‌زیوه‌. عه‌ره‌ب كاتى خۆى ئیمه‌ى كوشتوه‌ و كیمیابارانى كردوین...........هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌و قسه‌یه‌ زۆر هه‌رزه‌كارانه‌ و نازانستیانه‌یه‌...........بەڵام وامان دانا عه‌ره‌ب دژى كورده‌..........زۆر باشه‌!!!!!

ئه‌دى هینانى له‌شفرفرۆشى عه‌ره‌بى بۆ؟
هینانى راقیصه‌ چى و گۆرانى بیژى عه‌ره‌بى بۆ؟
وه‌رگرتنى چه‌ندها زه‌ورى له‌ كوردستان له‌سه‌ر عه‌ره‌ب تاپۆ كراوه‌ بۆ؟
راخستنى فه‌رشى سور بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ى ده‌یانه‌ى بلینه‌ ئیمه‌ ئه‌وانه‌ دوژمنى ئێوه‌ن بۆ؟
چه‌نده‌ها عه‌ره‌ب ئه‌ندام و كادیرى ئه‌و حزبانه ‌بۆ؟
هینانى ده‌بابه‌ى عه‌ره‌ب و هیزى عه‌ره‌ب بۆ كوردستان بۆ؟
له‌و شوینانه‌ى قومار و مه‌شروبى لێ ده‌خورێته‌وه‌ كورده‌كان گه‌مه‌ له‌گه‌ل عه‌ره‌به‌كان ده‌كه‌ن له‌ خاكى ئه‌وانیش وه‌كو (دوبەى و ئیمارات) بۆ؟
قبول كردنى جۆره‌ها ملشۆڕى ته‌نها بۆ ئه‌وه‌ى به‌ هه‌ولێر بگوترىپایته‌ختى گه‌شتیارى عه‌ره‌بى له‌ كاتیك به‌چاوى خۆتان ده‌بینین ریژه‌ى هه‌ژارى جۆرى هه‌ژارى له‌ زیاد بون دایه‌ بۆ؟
ئه‌مانه‌ و چه‌نده‌ها بۆى تر كه‌ وه‌ڵامه‌كه‌ى زۆر روون و ئاشكرایه‌........
ئه‌ویش ئه‌مه‌یه‌ ........ئه‌وانه‌ دژى ئیسلام و قورئان و پیغه‌مبه‌رن(صل الله علیه‌ وسلم)
دین له‌ په‌نا عه‌ره‌ب دژایه‌تى ده‌كه‌ن و ئه‌و عه‌ره‌بانه‌ى دۆستى ئه‌وانن هه‌ر له‌و جۆره‌ن ؟

بۆیه‌ موسڵمانان خۆتان یه‌كلاییى بكه‌نه‌وه‌: دژایه‌تى ئه‌و كه‌سانه‌ واجبه‌له‌سه‌ر هه‌ر كه‌سیك کە بڵێ(لا اله‌ الا الله - محمد رسول الله).
با ئه‌و عەلمانى و دژه‌ دینانه‌ش خۆیان یه‌كلایی بكه‌نه‌وه:‌ با بڵێن ئیمه‌ بروامان به‌و ئیسلامه‌ نیه‌ ....چونكه‌ كافر باشتره‌ له‌ منافق......

ڕاماو هەولێرى

(جەژنی نەورۆز)! لەتەرازووى ئيسلامدا

كاتێك دەگەڕێینەوە بۆ سەرچاوه باوەڕپێكراوەكانى ئايينى پيرۆزى ئيسلام دوو جۆر بەڵگەمان بۆ ناشەرعی و قەدەغەبوونی ئەم بۆنەیە بەردەست دەكەوێت:

يەكەم: به ڵگه گشتيەكان:
ئەم جۆرە بەڵگانه گشتيين وهەر جۆرە یادو بۆنەیەک كە ئايينى ئيسلام نەيهێنابێت ڕێی پێنادات و قەدەغەی دەکات، يەكێكيش لەو بۆنەو یادانە جەژنی نەورۆزه!

(١) عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) قَالَ: لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَأْخُذَ أُمَّتِي بِأَخْذِ الْقُرُونِ قَبْلَهَا شِبْرًا بِشِبْرٍ وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَفَارِسَ وَالرُّومِ فَقَالَ وَمَنْ النَّاسُ إِلَّا أُولَئِكَ.
رواه البخاري: (٦٧٧٤)
واته: قيامەت نايەت تاوەكو ئوممەتەكەم شوێنى گەلانى ترى پێش خۆيان نەكەون، بست بەبست وگەز بەگەز.
وترا: ئەى پێغەمبەرى خوا (صلى الله عليه وسلم) مەبەستت فارس و ڕۆمەكانه ؟
فه رمووى: ئەى خەڵكى تر كێیه جگه لەئەوان ؟!

(٢) عن ابن عمر قال: قال رسول الله (صلى الله عليه وسلم): " من تَشبَّه بقومٍ فهو منهم "
رواه أحمد وأبو داود وصححه الألباني في إرواء الغليل: (١٠٥/٥).
واته:هەركەسێك خۆى بچوێنێ بەهەرگەلێك ئەوه لەوانه.
بەڵگە تايبەتەكان:
(١)عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ) الْمَدِينَةَ وَلَهُمْ يَوْمَانِ يَلْعَبُونَ فِيهِمَا فَقَالَ مَا هَذَانِ الْيَوْمَانِ ؟قَالُوا: كُنَّا نَلْعَبُ فِيهِمَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ): إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَبْدَلَكُمْ بِهِمَا خَيْرًا مِنْهُمَا يَوْمَ الْأَضْحَى وَيَوْمَ الْفِطْرِ.
رواه أحمد و أبو داود، وصححه الألباني في صحيح وضعيف سنن أبي داود برقم: (١١٣٤)
واته: ئەنەس دەڵێ: پێغەمبەر (صلى الله عليه وسلم) هات بۆ مەدينه دوو ڕۆژيان هەبوو ياریيان تێدا دەكردو جەژنیان تێدا دەگێرا، فەرمووى: ئەم دوو ڕۆژە چيه؟
وتيان: لەسەردەمى نەفاميدا ياريمان تێدا کردووه.
فەرمووى: بەرِاستى خوا بۆى گۆڕيون بەدوو ڕۆژ لەو دوانه باشتر، جەژنى قوربان و جەژنى ڕەمەزان.
(٢)عن ثابت بن الضحاك قال: نذر رجل على عهد رسول الله (صلى الله عليه وسلم) أن ينحر إبلاً ببوانة فأتى رسول الله (صلى الله عليه وسلم) فأخبره فقال رسول الله (صلى الله عليه وسلم): " هل كان فيها وثن من أوثان الجاهلية يعبد؟ " قالوا: لا قال: " فهل كان فيه عيد من أعيادهم ؟ " قالوا: لا، فقال رسول الله (صلى الله عليه وسلم): " أوف بنذرك فإنه لا وفاء لنذر في معصية الله ولا فيما لا يملك ابن آدم ".
رواه أبو داود وصححه الألباني برقم: (٣٣١٣)
واته: سابیتى كوڕى زەححاك وتى: پیاوێك لەسەردەمى پێغەمبەردا (صلى الله عليه وسلم) نەزرى كردبوو کەله شوێنێک بەناوی (بوانة) وشترێك سەرببڕێ، هات بۆ خزمەتى پێغەمبەر (صلى الله عليه وسلم) وپرسى پێكرد.
پێغەمبەریش (صلى الله عليه وسلم) فەرمووى: هيچ بتێك لەبتەكاني نەفامى لەو شوێنەدا پەرستراوه؟ وتيان: نەخێر.
فەرمووى: ئەى هيچ جەژنێك لەجەژنەكانى سەردەمى نەفامى تێدابووه؟
وتيان: نەخێر.
فەرمووى: نەزرەكەت جێبەجێكە، بەڕاستى هيچ نەزرێك جێبەجێناكرێ كەسەرپێچى خواى تێدابێت و، هەروەها ئەوەشى كەله تواناى مرۆ‌‌ڤدا نيه.
(٣) عن محمد بن سيرين قال: " أُتِي علي رضي الله عنه بهدية النيروز، فقال: ما هذه ؟ قالوا: يا أمير المؤمنين، هذا يوم النيروز، قال: فاصنعوا كل يوم فيروزاً، قال أبو أسامة: كره رضي الله عنه أن يقول: نيروزا" قال البيهقي: وفي هذا: الكراهة لتخصيص يوم بذلك لم يجعله الشرع مخصوصا به. إقتضاء الصراط المستقيم لابن تيمية، ل (٤١٣)
واته: موحەممەدى كوڕى سيرين دەڵێ: لەڕۆژی نەورۆزدا خەڵاتێك هێنرا بۆ عەلى خواى لێڕازيبێت، وتى: ئەمە چیە؟
وتيان: ئەمە ڕۆژى نەورۆزە.
وتى: هەموو ڕۆژيك فەیرۆز بكەن!
ئەبو ئوسامە (ڕاوى فەرموودەكە) دەڵێت: پێى ناخۆشبوو بڵێ نەورۆز!
زانایان دەڵێن: پێشەوا عەلی پێی ناخۆشبوو وشەي نەورۆز بەکار بهێنێت و بێت بەسەر زاریدا بۆیە ناوەکەی دەگۆڕێت ودەڵێت هەموو ڕۆژيك فەیرۆز بکەن تاوەکو لێکچون نەمێنێت، ئەوان لەڕۆژێکی دیایریکراودا دیاری دەبەخشن ئێوە هەمووڕۆژێک بیبەخشن!
(٤) قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ العاص: مَنْ تَأَسَّى بِبِلَادِ الْأَعَاجِمِ وَصَنَعَ نيروزهم وَمَهْرَجَانَهُمْ وَتَشَبَّهَ بِهِمْ حَتَّى يَمُوتَ وَهُوَ كَذَلِكَ حُشِرَ مَعَهُمْ یوم القیامە.
مجموعة الفتاوى: (١١١/٦)
واتە: هەركەسێك چاو لەوڵاتانی عەجەم بكاو وجەژنى نەورۆزو ميهرەجان بگێڕێ و خۆى بەوان بچوینێ تاوەکو دەمرێ، ئەوە لەڕۆژیى دواييدا لەگەڵ ئەوان حەشر دەكرێت.
(٥) عن مالك بن مغول، عن طلحة (ابن مصرف)، قال: « إنى لأكره المراجيح يوم النيروز، وأراها شعبة من المجوسية، ورأى إنسانا على أرجوحة»
رواه إبن أبي الدنيا في ذم الملاهي: (١١٣/١)
واتە: ماليكى كوڕى ميغوەل دەڵێ تەلحە وتى: ڕقم لەجۆلانەيە لەڕۆژی نەورۆزدا، بە بەشيك لە مەجوسيەتى دەزانم، بۆیە واى وت كەسێكى بەسەر جۆلانەوە بينى.
(٦) عن أبي برزة الأسلمي أنه كان له سكان مجوس، فكانوا يهدون له في النيروز والمهرجان، فكان يقول لأهله: ما كان من فاكهة فكلوه، وما کان من غير ذلك فردوه. رواه ابن أبي شيبة (٥٤٨/٥)ئەبوبوڕزەی ئەلئەسلەمی چەند دراوسێیەكى مەجوسي هەبوو لەڕۆژانی نەورۆزو ميهرەجاندا خواردنيان بۆ دەنارد، دەيوت بەخێزانەکەی ئەگەر ميوەبوو بيخۆن، ئگەر شتیكەبوو (واتە: سەربڕاو) بياندەنەوە.
(٧) عن داود بن سليمان قال: كتب عمر بن عبد العزيز إلى عبد الحميد بن عبد الرحمن : وآمرك أن لا تأخذ ... ولا هدية النيروز والمهرجان...)
رواه إبن أبي شيبة: (٥٣٩/٧)
واتە: داودى كوڕى سولەيمان دەڵێ: عومەرى كوڕى عەبدولعەزيز نامەیەک دەنێرێ بۆ عەبدولحەميدى كوڕى عەبدوڕڕەحمانى والى كوفە کەتیایدا فەرمانى پێدەدات بەچەند شتێک یەکێک لەوانە: خەڵاتی نەورۆزو ميهرەجان وەرنەگری.
شەيخى ئيسلام ئيبن تەیمیەش دەڵێت: ( لَا يَحِلُّ لِلْمُسْلِمِينَ أَنْ يَتَشَبَّهُوا بِهِمْ فِي شَيْءٍ مِمَّا يَخْتَصُّ بِأَعْيَادِهِمْ لَا مِنْ طَعَامٍ وَلَا لِبَاسٍ وَلَا اغْتِسَالٍ وَلَا إيقَادِ نِيرَانٍ.................. وَلَا تَمْكِينُ الصِّبْيَانِ وَنَحْوِهِمْ مِنْ اللَّعِبِ الَّذِي فِي الْأَعْيَادِ وَلَا إظْهَارُ زِينَةٍ . بَلْ يَكُونُ يَوْمُ عِيدِهِمْ عِنْدَ الْمُسْلِمِينَ كَسَائِرِ الْأَيَّامِ لَا يَخُصُّهُ الْمُسْلِمُونَ بِشَيْءٍ مِنْ خَصَائِصِهِم) مجموعة الفتاوى(6/111).
واتە: حەڵاڵ نيە بۆ موسڵمانان خۆيان بچوێنن بەوان لەوشتانەى كەتايبەتە بە جەژنەكانيانەوە لە خواردن و پۆشاک و خۆشۆردن وئاگرکردنەوەو.... ڕێگە نەدەن بەمناڵان بۆ ياریكردن وخۆ ڕازاندنەوە. بەڵکودەبێت موسڵمانان جەژنەكانی ئەوان بەسادەيى وەرگرن و، وەك ڕۆژانیتر سەیریکەن و تايبەتى نەکەن بەهیچ شتێك لە شتەكانى ئەوان.

سیروان حامد

منداڵەکەى شێخ ئەبو محمدى مەقدیسى و وانەیەک بۆ پرسیارکەرەکان....

شێخ ئەبو محمدى مەقدیسى خواى گەورە ئازادى بکات لە زیندانى (الرمیمین) لە ئەردەنەوە نامەیەکى درێژى ناردۆتە دەرەوە کە لەسەرەتادا بەمە دەست پێ دەکات:

ئەمڕۆ کوڕە بچوکەکەم (موغەیرە) هات بۆ سەردانیم لە زیندان و پێى ووتم: بابە گیان دوێنێ هەندێک لە هاوڕێکانت سەردانیان کردین و یەکێکیان پرسیارى لێ کردم: ها موغەیرە تۆ لەگەڵ کێدایت؟ لەگەڵ جەبهە یان دەولە؟..منیش ووتم (من لەگەڵ هەموو موسڵماناندام)..
ئاى چەندە دڵخۆش بووم بە بیستنى وەڵامى ئەم کوڕە بچوکەم و چەندێک ئاسودە بووم بە ئەندازەیەک بەڵێنم پێدا دیارىیەکى پێشکەش بکەم...

وە هەتا گرنگى وەڵامەکەى لەلا بچەسپێنم و لە دڵىدا بینەخشێنم بڕیارم دا
قەتعەیەکى وەک یادگارى پێشکەش بکەم تا لە ماڵەوە هەڵى بواسێت, ناوى خۆى لەگەڵ هەندێک ئایەت و وێنەى جوان لەسەر بنوسم و بە خەتێکى جوان ئەو ڕستەیەى لەسەر بنوسم کە بە پرسیارکەرەکەى ووتبوو کە هیوادارم ئەوانیش کردبێتیانەسەر زمانیان و بیڵێنەوە: (من لەگەڵ هەموو موسڵماناندام)..

دوکاندارێکى بانگخواز.....!!

جوانترین قەتعەى جامخانەى دوکان.... لە کاتى چوندا بۆ مزگەوت....

دوکاندارێک ئەم کاغەزەى بە دەرگاى دوکانەکەىدا هەڵواسیوە کە تیایدا نوسراوە:

(ئێمە پێشت کەوتین و ڕۆیشتوین بۆ نوێژ...تۆش وەرە بە دواماندا)..

ئافەرین..سەد ئافەرین...
خۆزگە لاى خۆشمان لە جیاتى ئەوەى بنوسن(داخراوە..!!) یان بە ئینگلیزى (کڵۆس)..

ئەمەیان بنوسیایە..تا دواى خۆشیان ڕێنمایى کارى خەڵک بونایە بۆ نوێژەکانیان و بەمە بیریان بخستنایەتەوە کە نوێژەکەیان تەئخیر نەکەن...

ڤیدیۆ: چەند دیمەنێکى ڕاستەقینەى ئەشکەنجەدان لە سەردەمى بەعسى عەفلەقىدا...

بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ی سۆزێكیان هه‌یه‌ بۆ به‌عسی روخاوو هه‌ر زاڵمێكی تری هاووێنه‌ی..یه‌كێك له‌و ته‌عزیبه‌ ترسناكانه‌ی كه‌ به‌عسی عه‌لمانی خوانه‌ناس پیاده‌ی ده‌كرد بریتی بوو: له‌ بڕینی ئه‌ندامه‌كانی لاشه‌و شكاندنی ده‌ست و په‌نجه‌و شێواندنی لاشه‌ به‌ دڕندانه‌ترین شێوازو به‌ به‌رچاوی خه‌ڵكی تره‌وه‌, به‌ مه‌به‌ستی چاو ترساندن.. جا ئه‌مه‌ش یه‌كێكه‌ له‌و فلیمانه‌ی ئه‌و دیمه‌نانه‌ی تیایه‌, تكایه‌ ئه‌گه‌ر دڵت به‌رگه‌ناگرێ‌ ته‌ماشای مه‌كه‌..

کرتە لە وێنەکە بدە بۆ داگرتنى

 

جیاوازی چییه‌ له‌ نێوان دۆستایه‌تی كردنی كافران وپشتگرتنیان؟ وه‌چۆن لێكیان جیابكه‌ینه‌وه‌؟

نووسینی شێخ علی الخضیر _خوا ئازادى بكات_ئه‌مه‌ وه‌ڵامی پرسیارێكه‌ له شێخ كرابوو ‌له‌ "منتدی السلفیون"
جیاوازی نێوان دۆستایه‌تی وپشتگرتنی بێباوه‌ڕان

• پشتگرتنی كافران:
ئه‌مه‌یان كوفری گه‌وره‌یه‌ و ڕوونكردنه‌وه‌(تفصیل)ی تێدا نییه‌، وه پشگرتنی كافرانیش چوار جۆره‌:١- خۆشویستنی كافران له‌به‌ر دینه‌كه‌یان:
وه‌كو ئه‌وه‌ی دیموكراسییه‌كانی له‌به‌ر دیموكراسییه‌ت خۆشبوێت وپه‌رله‌مانتارانه‌ یاسادانه‌ره‌كان ونوێخوازه‌كان وقه‌ومییه‌كان وهاوشێوه‌كانیانی خۆشبوێت... له‌به‌ر ته‌وه‌جوهات وعه‌قیده‌كانیان، ئه‌مه‌ كافره‌ به‌ كوفری پشتگرتن، خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رمووێ: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ ...} واته‌(ئه‌ی ئه‌وانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه‌ جووله‌که‌ و گاوور مه‌که‌ن به‌ پشتیوان و خۆشه‌ویستی خۆتان ئه‌وانه‌ هه‌ندێکیان دۆستی هه‌ندێكیانن، ئه‌وه‌تان ئه‌وان بکات به‌ پشتیوان و دۆست ئه‌وه‌ به‌ڕاستی ئه‌و که‌سه‌ له‌وانه‌)، چونكه‌ یه‌ك له‌ واتاكانی "ولی" واته‌ خۆشویست یا هه‌وادار، ابن الأثیر وایفه‌رمووه‌ له‌ النهایة[5/228].٢- پشتگرتنی سه‌رخستن ویارمه‌تیدانیان:
هه‌ر كه‌سێك یارمه‌تی كافران بدات له‌ دژی موسوڵمانان ئه‌وا ئه‌و كه‌سه‌ كافرێكی موڕته‌دده‌، وه‌كو ئه‌و كه‌سه‌ی یارمه‌تی نه‌صڕانی ویه‌هووده‌كان ده‌دات دژی موسوڵمانان، خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رمووێ: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ ...}، ئه‌وه‌ی ده‌یه‌وێ زیاتر بێته‌ ناو بابه‌ته‌كه‌ با بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ كتێبه‌كه‌ی شێخ ناصر الفهد به‌ ناوی "التبیان فی كفر من أعان الأمریكان"، چونكه‌ ئه‌و كتێبه‌ باشترین نووسراوه‌ له‌و بابه‌ته‌،  وكاری ئه‌هلی ئیڕجاء سه‌رت لێنه‌شێوێنێت وسه‌رسامت نه‌كات.٣- پشتگرتنی هاوپه‌یمانی:
هه‌ر كه‌سێك له‌گه‌ڵ كافران هاوپه‌یمانی بكات وپه‌یمانیان له‌گه‌ڵ ببه‌ستێت بۆ سه‌رخستنیان، ئه‌گه‌ر بێت وبه‌كرده‌وه‌ش سه‌ریان نه‌خات وسه‌رخستنه‌كه‌ ڕوونه‌دا، به‌ڵام به‌ڵێنی داوه‌ به‌سه‌رخستنیان وپاڵپشتیكردنیان وپه‌یمانی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ له‌گه‌ڵ به‌ستوون، خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رمووێ: { أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نَافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوَانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَلَا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَدًا أَبَدًا وَإِنْ قُوتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْ......} واته‌ (ئایا سه‌رنجت نه‌داوه‌ له‌وانه‌ی که‌ دووڕوو بوون و به‌برا بێباوه‌ڕه‌کانیان له‌ خاوه‌ن کتێب ده‌ڵێن: ئه‌گه‌ر ئێوه‌ ده‌ربکرێن ئێمه‌ش له‌گه‌ڵتاندا ده‌رده‌چین، هه‌رگیز دژی ئێوه‌ به‌قسه‌ی که‌س ناکه‌ین، خۆ ئه‌گه‌ر جه‌نگتان دژ بکرێت ئێمه‌ پشتیوانیتان لێ ده‌که‌ین)، كه‌ ئه‌مه‌ هاوپه‌یمانییه‌ك بوو له‌نێوان مونافیقان وهه‌ندێك له‌ یه‌هوودی شاری مه‌دینه‌.القاسم بن سلام له‌ الغريب [3/142] دا ده‌ڵێت: (إنه یقال للحلیف "الولي") واته‌ به‌ هاوپه‌یمان ده‌وترێ پشتیوان، وه‌هه‌روه‌ها ابن الأثیر له‌ "النهایة"دا له‌ [5/228] هه‌مان شت ده‌ڵێت، نموونه‌ی ئه‌مه‌ش ئه‌و هاوپه‌یمانێتییانه‌یه‌ له‌ دژی جیهاد وموجاهدان ده‌به‌سترێ، كه‌ به‌ درۆ وبوهتان ناوی ده‌به‌ن به‌ "تیرۆر".٤- پشتگرتنی ڕازیبوون:
وه‌كو ئه‌و كه‌سه‌ی حوكم به‌ دیموكراسییه‌ت بكات وه‌كو كافران وه‌ په‌رله‌مان وئه‌نجوومه‌نی یاسادانان ولێژنه‌ وده‌سته‌ی وه‌ك هی ئه‌وان دابنێت، ئه‌وه‌ی وابكات ئه‌وا پشتیانیگرتووه‌، ئه‌مه‌ش پێشه‌واكانی ده‌عوه‌ی نه‌جدی به‌ جوانترین ڕوونكردنه‌وه‌ ڕوونیان كردۆته‌وه‌، به‌ڵكو كتێبیان نووسیوه‌ له‌سه‌ر ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ڕازی ده‌بن به‌ كافران له‌سه‌ر شرك وكوفره‌كانیان، شێخ سلیمان بن عبد الله بن محمد بن عبد الوهاب كتێبی "الدلائل"ی نووسیوه‌ كه‌ ناونراوه‌ به‌ "حكم موالاة أهل الإشراك"، شێخ حمد بن عتیق كتێبی "النجاة والفكاك من موالاة المرتدین وأهل الإشراك"ی داناوه‌.هه‌ر یه‌ك له‌وچوار پشتگرتنه‌ی سه‌ره‌وه‌ هه‌ر كه‌سێك ته‌نها به‌ ئه‌نجامدانی كافر ده‌بێت، بێ سه‌یركردنی بیر وباوه‌ڕی، نه‌ك وه‌ك ئه‌وه‌ی ئه‌هلی ئیرجاء ده‌یڵێن.
• به‌ڵام دۆستایه‌تیكردن:
ده‌بێته‌ دوو به‌ش:١- به‌شێك هه‌ر به‌ پشتگرتن ناوده‌برێ:
ئه‌ویش ئه‌و به‌شانه‌یه‌ كه‌ پێش ئه‌وه‌ باسمان كرد، وه‌زۆر جاریش به‌ دۆستایه‌تی گه‌وره‌ یا دۆستایه‌تی ڕه‌ها یا گشتی ناوده‌برێت، هه‌موو ئه‌وانه‌ وشه‌ی هاوتای پشتگرتنن.٢- دۆستایه‌تی بچووك یا موقه‌ییه‌د:
ئه‌مه‌ش هه‌ر شتێكه‌ خۆشه‌ویستی وبه‌دڵداچوونی كافرانی تێدابێت، له‌ ڕێزگرتنیان یا به‌پێشخستنیان له‌ مه‌جلس یان به‌ كرێكار وه‌رگرتنیان یا نموونه‌ی ئه‌و كارانه‌‌، ئه‌مه‌ تاوانه‌، وله‌ تاوانه‌ گه‌وره‌كانیشه‌، خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رمووێ: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ....} واته‌(ئه‌ی ئه‌و که‌سانه‌ی باوه‌ڕتان هێناوه‌ دوژمنانی من و دوژمنانی خۆتان مه‌که‌نه‌ دۆستی خۆتان، خۆشه‌ویستی و سۆزی خۆتانیان بۆ ده‌رده‌بڕن)، خوای گه‌وره‌ ده‌ربڕینی خۆشه‌ویستی به‌ دۆستایه‌تی ناوناوه‌ وبه‌ كافری دانه‌ناون به‌ڵكو به‌ناوی ئیمانه‌وه‌ بانگی كردوون.ئه‌م ئایه‌ته‌ عومه‌ری كوڕی الخطاب _رضی الله عنه_ ته‌فسیری كردووه‌ له‌سه‌ر ئه‌و كه‌سه‌ی نووسه‌رێكی نه‌صڕانی لای خۆی دابمه‌زرێنێ كاتێك عومه‌ر _رضی الله عنه_ سه‌رزه‌نشتی أبو موسای ئه‌شعه‌ری كرد _رضی الله عنه‌_ چونكه‌ نووسه‌رێكی نه‌صرانی لای خۆی دامه‌زراندبوو، ئه‌وه‌ی ده‌یه‌وێ به‌ قوڵی بچێته‌ ناو ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ با بگه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر كتێبی "أوثق عری الإیمان"ی شێخ سلیمان بن محمد بن عبد الوهاب له‌ "مجموعة التوحید"، ونامه‌ی "موالاة"ی عبد اللطیف بن عبد الرحمن له‌ "مجموع الرسائل والمسائل".

وه‌رگێڕانی: پێشه‌نگ عبد الله